Świadectwo Energetyczne Budynku nie jest niczym nowym, ale od 2023 roku zmieni się zakres obowiązku tego dokumentu. Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków nakłada obowiązek posiadania świadectwa energetycznego dla wszystkich budynków, również tych wybudowanych przed 2009 rokiem. To kolejny obowiązek i jeszcze jeden wydatek nałożony na właścicieli mieszkań i budynków mieszkalnych. Czy każdy budynek będzie objęty tym obowiązkiem, od kiedy i jakie konsekwencje grożą za jego brak? No i wreszcie dwa najważniejsze pytania; kto może wystawić świadectwo energetyczne i za ile?
Świadectwo energetyczne budynku — co to jest?
Świadectwo energetyczne budynku, urzędowo zwane certyfikatem charakterystyki energetycznej budynku a potocznie również paszportem energetycznym to dokument, który określa wielkość zapotrzebowania na energię do ogrzewania, przygotowania ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji, a w przypadku budynków użyteczności publicznej także energii do oświetlenia.
Temat świadectw stał się głośny i popularny po przegłosowaniu przez Sejm nowelizacji ustawy, która poszerza dotychczasowy zakres obowiązku posiadania wspomnianego świadectwa. Nowelizacja ustawy wejdzie w życie w kwietniu 2023 roku i uzupełnia poprzednią ustawę o przepisy dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego, dotyczące charakterystyki energetycznej budynków oraz ich efektywności energetycznej.
Obowiązek świadectwa energetycznego od 2009 roku
Jak już wspominaliśmy, obowiązek nie jest nowy. Albowiem wszystkie budynki wybudowane po 2009 roku już teraz muszą posiadać certyfikat energetyczny. Jest on niezbędnym dokumentem przy składaniu zawiadomienia o ukończeniu budowy. Coraz częściej jest również wymagany przez strony w momencie sprzedaży budynku, a nawet najmu budynku.
Najważniejsze zmiany od 2023 roku
Najważniejszą zmianą, jaką wprowadza nowelizacja ustawy to obowiązek posiadania świadectwa energetycznego dla wszystkich właścicieli budynków, także jednorodzinnych. Od 2023 roku obowiązek dotyczy również budynków wybudowanych przed 2009 rokiem. Sporo zmian dotyczy okresowych kontroli systemów grzewczych i klimatyzacji w budynkach teraz już o mocy od 70kW.
Dogodność w postaci prefinansowania do 50% wartości inwestycji jest dostępna tylko dla beneficjentów programu z drugiego i trzeciego poziomu. Przypominamy, że głównym kryterium możliwości ubiegania się o dofinansowanie z drugiego i trzeciego poziomu są odpowiednie progi dochodowe.
Co zawiera paszport energetyczny?
Certyfikat energetyczny to po prostu zbiór wszystkich danych oraz stosowanych wskaźników energetycznych, które określają zapotrzebowanie budynku na energię potrzebną do jego ogrzania, wentylacji, klimatyzacji, a także ogrzewania ciepłej wody. Dodatkowo, w przypadku obiektów użyteczności publicznej dochodzi jeszcze koszt energii do oświetlenia. Metoda obliczeniowa
W przypadku nowych budynków podstawą do przygotowania świadectwa jest charakterystyka energetyczna budynku, określona w dokumentacji technicznej projektu. Dla budynków, które nie mają takiej dokumentacji podstawą będą wyliczenia charakterystyki na podstawie odpowiedniego audytu.
Warto podkreślić, że charakterystyka energetyczna budynku nie powstaje na podstawie historycznych pomiarów zużycia energii. Określa się ją na podstawie oceny wielkości zapotrzebowania na energię, która jest wypadkową stałych i zdefiniowanych cech, wynikających z przeznaczenia obiektu, jego standardu technicznego oraz standardów instalacji.
W praktyce do przygotowania charakterystyki energetycznej wykorzystuje się system, w którym prowadzony jest centralny rejestr charakterystyki energetycznej. Samą metodologię dokładnie określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r.
Tak więc certyfikat energetyczny nie jest efektem fizycznych pomiarów zużycia energii w budynku lecz szacunkiem obliczonym na podstawie ustalonych norm, standardów i określonych współczynników.
Dzięki informacjom zawartym w świadectwie energetycznym obiektu właściciel jest w stanie określić szacunkowy roczny koszt wydatków związanych z zapotrzebowaniem na energię.
Kto może wystawić świadectwo energetyczne budynku?
Osobami uprawnionymi do sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej budynku są inżynierowi z uprawnieniami budowlanymi. Wpisani do wykazu osób uprawnionych do sporządzania certyfikatów charakterystyki energetycznej w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków. W tym samym rejestrze znajduje się również wykaz wszystkich świadectw charakterystyki energetycznej.
Warto pamiętać, że paszport energetyczny ważny jest przez 10 lat. Natomiast jeśli w tym okresie budynek przejdzie remont mający wpływ na zużycie energii, to właściciel jest zobowiązany do uzyskania nowego świadectwa.
Ile kosztuje świadectwo energetyczne budynku
Jak to zazwyczaj bywa rynek cen w Polsce jest dość zróżnicowany. Więcej za paszport energetyczny zapłacą właściciele domów w dużych miastach, nieco mniej w małych miejscowościach i na terenach z dala od dużych skupisk urbanistycznych. Cena zależy również od wielkości samego budynku. Sprawdziliśmy wyrywkowo więc próbka nie jest do końca miarodajna, ale trzeba przyjąć, że mały dom w granicach do 150 m2 to wydatek conajmniej 350 zł. Ceny certyfikatów dla domów powyżej 150 m2 zaczynają się od 500 zł. Natomiast świadectwo dla dużego domu w lokalizacji np. osiedla willowego na skraju dużej aglomeracji może kosztować nawet kilka tysięcy złotych.
Świadectwo energetyczne budynku to obowiązek dla wszystkich właścicieli?
W przypadku nowych budynków sprawa jest oczywista. Certyfikat jest niezbędnym dokumentem w momencie zgłaszania zakończenia budowy.
Natomiast w przypadku starszych budynków certyfikat charakterystyki energetycznej budynku wymagany jest w momencie sprzedaży, jako załącznik do umowy kupna sprzedaży nieruchomości.
Warto też odnotować, iż pierwotnie przepisy nakładały absolutny zakaz sprzedaży nieruchomości w przypadku braku energetycznego świadectwa. Tymczasem na chwilę obecną wiemy, że rząd postanowił złagodzić nieco te przepisy, wprowadzają jedynie wymóg odnotowania w umowie braku certyfikatu, obecnie bez dalszych konsekwencji, np. w postaci braku możliwości zawarcia takiej umowy czy też kar pieniężnych.
Nowelizacja ustawy wprowadza obowiązek posiadania świadectwa energetycznego dla wszystkich nowych budynków, również jednorodzinnych, egzekwując to koniecznością dostarczenia dokumentu w momencie zakończenia budowy i oddania budynku do użytkowania. Wprowadza również obowiązek dołączenia certyfikatu w momencie sprzedaży budynków, również tych starszych jednak na razie bez konsekwencji skutkujących karą lub niemożliwością podpisania umowy przez notariusza.
